Ministerstwo Infrastruktury opublikowało projekt ustawy UD402, który zakłada reformę systemu szkolenia i egzaminowania kandydatów na kierowców. Projekt zakłada zmianę podejścia do nauki jazdy: mniej „uczenia pod egzamin”, a więcej realnego przygotowania do bezpiecznego poruszania się po drogach.
W projekcie pojawia się m.in. likwidacja egzaminu na placu manewrowym dla kategorii B i B1, cyfrowa karta kursanta, rejestrowanie jazd GPS, ograniczenie liczby podejść do egzaminu praktycznego jednego dnia oraz nowa baza pytań egzaminacyjnych.
Koniec placu manewrowego na egzaminie kategorii B i B1
Likwidacja placu manewrowego ma dotyczyć kategorii B i B1. W uzasadnieniu projektu wskazano, że obecny model egzaminowania zbyt mocno koncentruje się na zadaniach odtwórczych, a za mało na realnych kompetencjach kierowcy: rozpoznawaniu zagrożeń, podejmowaniu decyzji i bezpiecznym zachowaniu w ruchu drogowym.
W przypadku innych kategorii, na samochody ciężarowe, autobusy czy motocykle plac manewrowy ma nadal pozostać częścią egzaminu. Projekt przewiduje jednak zmianę także dla tych kategorii. Jeśli osoba egzaminowana zaliczy część na placu, ale nie zda jazdy w ruchu drogowym, przy kolejnym podejściu nie będzie musiała ponownie zaczynać egzaminu od placu.
OSK bez obowiązkowego placu dla kat. B i B1
Projekt przewiduje również zniesienie wymogu posiadania placu manewrowego przez ośrodek szkolenia kierowców prowadzący szkolenie w zakresie kategorii B lub B1.Nauczyć ruszania i kręcenia kierownicą instruktor będzie mógł poza drogą publiczną, strefą zamieszkania i strefą ruchu.
Teoria ważna tylko 24 miesiące
Kolejną dużą zmianą ma być ograniczenie ważności zdanego egzaminu teoretycznego. Obecnie pozytywny wynik z teorii jest bezterminowy. Projekt zakłada, że wynik części teoretycznej egzaminu państwowego będzie ważny przez 24 miesiące od dnia jego uzyskania.
Jeżeli kandydat w tym czasie nie zda egzaminu praktycznego, będzie musiał ponownie podejść do egzaminu teoretycznego. Projektodawca uzasadnia tę zmianę koniecznością zapewnienia aktualności wiedzy kandydatów na kierowców. Przepisy ruchu drogowego się zmieniają, a osoba, która zdała teorię wiele lat wcześniej, może przystępować do praktyki z wiedzą nieaktualną.
Tylko jedno podejście do egzaminu praktycznego dziennie
Projekt przewiduje również ograniczenie liczby podejść do egzaminu praktycznego w ciągu jednego dnia. Kandydat, który uzyska wynik negatywny, nie będzie mógł ponownie przystąpić do egzaminu praktycznego tego samego dnia.
Celem tej zmiany jest ograniczenie sytuacji, w których kursanci kilka razy z rzędu podchodzą do egzaminu bez realnej analizy błędów i bez dodatkowego przygotowania.
GPS w każdej „elce” i cyfrowa karta kursanta
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla OSK może być wprowadzenie cyfrowej karty kursanta. Ma ona służyć do elektronicznego dokumentowania przebiegu szkolenia praktycznego oraz praktycznej części egzaminu wewnętrznego.
Zgodnie z założeniami projektu każda jazda miałaby być rejestrowana w czasie rzeczywistym. System miałby odnotowywać m.in.:
- potwierdzenie odbycia zajęć przez instruktora i kursanta.
- dane osoby szkolonej,
- dane instruktora,
- czas trwania zajęć,
- trasę przejazdu na podstawie danych lokalizacyjnych GPX,
Celem tej zmiany jest zwiększenie transparentności szkolenia. Ministerstwo wskazuje, że obecny sposób dokumentowania jazd nie daje skutecznego narzędzia do sprawdzenia, czy zajęcia faktycznie odbyły się w deklarowanym czasie, miejscu i wymiarze.
Nagrywanie egzaminów wewnętrznych
Projekt przewiduje także obowiązek rejestracji obrazu i dźwięku z części praktycznej egzaminu wewnętrznego prowadzonego przez OSK. Nagrania oraz dane z cyfrowej karty kursanta mają być dostępne na potrzeby kontroli prowadzonych przez organy nadzoru.
To kolejna zmiana, która może mocno wpłynąć na codzienną pracę ośrodków szkolenia kierowców. Egzamin wewnętrzny nie będzie już traktowany wyłącznie jako formalność w dokumentach.
Nowa baza pytań egzaminacyjnych
Zmiany mają objąć również egzamin teoretyczny. Projekt przewiduje przebudowę systemu opracowywania pytań egzaminacyjnych.
Obecnie baza pytań liczy około 3500 pozycji. Projekt zakłada ograniczenie jej do maksymalnie 1500 pytań. Celem nie ma być uproszczenie egzaminu, ale stworzenie mniejszej, lepiej zweryfikowanej i częściej aktualizowanej bazy.
Za opracowywanie i weryfikowanie pytań ma odpowiadać Centrum Egzaminowania działające w strukturze Instytutu Transportu Samochodowego. Większy nacisk ma być położony nie tylko na znajomość przepisów, ale również na ocenę ryzyka i bezpieczne zachowanie kierowcy.
Centrum Egzaminowania i Rada Konsultacyjna
Projekt przewiduje utworzenie Centrum Egzaminowania, które ma działać w strukturze Instytutu Transportu Samochodowego. Centrum miałoby odpowiadać za opracowywanie, weryfikację i aktualizację pytań egzaminacyjnych. Dotyczyłoby to nie tylko egzaminów na prawo jazdy, ale także egzaminów dla instruktorów, egzaminatorów, instruktorów techniki jazdy oraz kierowców wykonujących transport drogowy.
Przy Centrum ma działać Rada Konsultacyjna, czyli społeczny organ doradczy skupiający ekspertów związanych ze szkoleniem, egzaminowaniem, bezpieczeństwem ruchu drogowego, psychologią transportu, dydaktyką i medycyną ratunkową.
Wyższe wymagania dla instruktorów
Projekt przewiduje podniesienie wymagań wobec kandydatów na instruktorów nauki jazdy.
Kandydat na instruktora miałby posiadać co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe. Wydłużony ma zostać także wymagany okres posiadania prawa jazdy — z 2 do 3 lat.
Uzasadnienie projektu wskazuje, że chodzi o podniesienie poziomu merytorycznego i dydaktycznego osób prowadzących szkolenie. Według projektodawcy krótszy staż nie zawsze daje wystarczające doświadczenie i dojrzałość potrzebną do uczenia innych osób.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Zgodnie z dokumentem projektowana ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., z wyjątkami:
1 lipca 2027 r. – rejestrowanie części praktycznej egzaminu wewnętrznego oraz nowe wymagania dla instruktorów,
1 stycznia 2028 r. – powołanie Centrum Egzaminowania,
1 stycznia 2029 r. – rozwiązania związane z cyfrową kartą kursanta.
Przeczytaj: Zmiany w przepisach od 3 czerwca 2026 r.
Obserwuj nas!
